Vlierbes
Sambucus nigra
Ook bekend als vlier, gewone vlier, Sambucus nigra.
Dit pakket bestaat uit 3 soorten vlierbessen, vlierbessen zijn dankbare planten voor uw tuin. Ze geven prachtige bloemen en trekken veel insecten en vogels aan.
- Binnen 8 dagen in huis. Eerder nodig? Stuur ons een berichtje.
- Gratis verzending vanaf € 125,00. Daaronder € 10,00.
- Volumekorting. Bestelt u meer van dezelfde plant? 2e 10%, 3e 15%, 4e 20%, 5e 25% korting, vanzelf verrekend in uw winkelwagen.
- 30 dagen uitvalgarantie en advies van de kweker.
Vlierbes (Sambucus nigra): wat u moet weten
Dit pakket bestaat uit 3 soorten vlierbessen, vlierbessen zijn dankbare planten voor uw tuin. Ze geven prachtige bloemen en trekken veel insecten en vogels aan. De bessen zijn niet alleen voor vogels lekker maar zijn ook geschikt om zelf te gebruiken/verwerken.
De Sambucus nigra 'Black Tower' is een prachtig roze bloeiende heester. Er komt eerst groen blad aan deze heester, maar met genoeg zonlicht krijgen de bladeren een prachtige diep bordeaurode kleur. In juni-juli komen de roze schermbloemen die mooi afsteken tegen dit donkere blad. Er komen ook bessen aan waar wijn of vlierbessensap van gemaakt kan worden. De standplaats van de zwarte vlier is zon of halfschaduw, hoe meer zon de plant krijgt hoe mooier de bladkleur.
De Sambucus 'Black Lace' is een prachtige heester met donkerrood diep ingesneden blad. In juni/juli bloeit deze heester prachtig met roze/witte bloemen. Daarna komen er bessen aan die onder andere te verwerken zijn in jam, siroop, gelei of alcoholische dranken. De maximale hoogte is 300-400 cm maar je kunt hem gemakkelijk terugsnoeien tot een gewenste hoogte.
De Sambucus 'Golden Tower' is een indrukwekkende sierheester met een verticale groeiwijze, perfect voor kleine tuinen of als accentplant. De opvallende goudgele bladeren geven de plant het hele jaar door een sprankelende uitstraling. In de zomer verschijnen er delicate witte bloemen, die gevolgd worden door zwarte bessen. Deze snelgroeiende en onderhoudsarme struik is ideaal voor borders, als solitair of in een pot. Een echte blikvanger voor iedere tuin!
Vlierbes: waarom deze vlier in uw tuin hoort
De vlierbes, ook gewone vlier of zwarte vlier genoemd, is een inheemse heester die al eeuwen bij boerderijen en op erven in Nederland staat. Sambucus nigra groeit snel, slaat makkelijk aan en is volledig winterhard.
In juni en juli draagt de vlier brede schermen vol kleine bloemetjes die bijen, zweefvliegen en vlinders trekken. Vanaf eind augustus hangen er trossen glanzende bessen waar lijsters, merels en spreeuwen op afkomen.
Een vlier wordt 3 tot 5 meter hoog en verdraagt snoei goed. Daardoor past hij in een grote border, een natuurlijke haag of als losse struik op het erf. De sierrassen met donker of geel blad geven ook in een kleinere tuin kleur van april tot oktober.
- Inheemse heester, volledig winterhard
- Bloei in juni en juli, rijpe bessen in augustus en september
- Waardevol voor bijen, vlinders en vogels
- Bloesem voor siroop, gekookte bessen voor sap, jam en gelei
Standplaats en grond voor de vlier
De vlier groeit in zon of halfschaduw op voedzame, vochthoudende grond. Klei, zavel en humusrijke zandgrond zijn allemaal geschikt, zolang de bodem in de zomer vochtig blijft.
Op schrale zandgrond mengt u bij het planten compost of goed verteerde stalmest door de bovenste 30 cm. Zo blijven vocht en voeding bij de wortels. De vlier groeit het best waar regenwater binnen een dag wegzakt.
- Gewone vlier standplaats: zon of halfschaduw, voedzame en vochthoudende grond.
- Zwarte vlier standplaats voor donker blad: minstens 6 uur zon per dag voor de diepste bladkleur.
- Vlierbes standplaats voor goudgeel blad: zon met lichte middagschaduw, zo blijft het blad fris van kleur.
- Vlierbes in pot: een kuip van minstens 50 liter op een zonnig terras of balkon.
Vlierbes planten: wanneer en hoe
Zwarte vlier wanneer planten? Kies bij voorkeur oktober, november of maart. De plant heeft dan voor het groeiseizoen tijd om nieuwe wortels te maken.
Een vlier planten gaat in een paar stappen:
- Zet de jonge plant een uur in een emmer water, tot er geen luchtbellen meer opstijgen.
- Graaf een plantgat van 40 cm diep en twee keer zo breed als de kluit.
- Maak de bodem van het gat los en meng compost door de uitgegraven grond.
- Zet de plant op dezelfde diepte als in de pot, vul aan en druk de grond stevig aan.
- Geef direct 10 liter water, ook als het geregend heeft.
- Leg een laag van 5 cm compost of houtsnippers rond de voet.
Plantafstand, vlier haag en vlierbes in pot
Reken op 1 plant per 1,5 tot 2 meter. Zet de vlier op minstens 1 meter van een schutting of pad, zodat de struik ruimte heeft om breed uit te groeien. Een stappenplan met foto's vindt u in onze gids vlierbes planten.
Een vlier haag past het best als natuurlijke, gemengde haag of houtwal. Combineer de vlier met meidoorn, sleedoorn, hazelaar, Gelderse roos en kornoelje, dan heeft u van april tot oktober bloemen en bessen.
Voor een vlierbes haag zet u 1 vlier per 1,5 tot 2 meter, met de andere heesters ertussen. Zo ontstaat een losse, dichte haag van 2 tot 3 meter hoog.
Een vlierbes in pot lukt goed op terras of balkon. Kies een kuip met gaten in de bodem, vul met potgrond met wat klei erdoor en geef in de zomer dagelijks water. Snoei elk voorjaar flink terug, zo blijft de plant compact.
Vlierbes snoeien: zo houdt u de struik vol bloemen
Vlierbes snoeien doet u het best in de late winter, op een vorstvrije dag. U ziet dan de vorm van de kale struik goed en de plant loopt in april krachtig uit.
De vlier bloeit op takken die het jaar ervoor gegroeid zijn. Haal daarom elk jaar een derde van de oudste, dikke takken vlak bij de grond weg en laat de jonge, gave takken staan. Zo blijft de struik open en vol bloemen en bessen.
Is de struik te groot geworden? Zet dan de hele vlier terug tot 30 tot 50 cm boven de grond. Hij loopt daarna gretig opnieuw uit en bloeit het jaar erop minder. Alle details staan in onze gids vlierbes (vlier) snoeien.
- Vlier snoeien winter: van eind januari tot half maart, bij voorkeur halverwege een droge dag.
- Zwarte vlierbes snoeien bij sierrassen: Black Lace en Black Tower geven het grootste, donkerste blad na een stevige snoei tot 50 cm.
- Vlierbes snoeien najaar: na de oogst in oktober alleen dode, gebroken en kruisende takken weghalen.
Verzorging: water, voeding en winter
Geef een jonge vlier het eerste jaar bij droog weer 1 tot 2 keer per week 10 liter water. Vanaf het tweede jaar redt een vlier in de volle grond zich op vochthoudende grond meestal zelf. In een droge zomer blijft een extra gietbeurt welkom.
Strooi in maart een schep compost of gedroogde koemestkorrels rond de voet. Dat is voldoende: met veel stikstof krijgt u vooral blad en minder bloemen.
De vlier is volledig winterhard en staat de hele winter buiten. Een vlier in pot zet u bij strenge vorst tegen de gevel, met jute of noppenfolie om de pot.
| Periode | In de tuin | Wat u doet |
|---|---|---|
| Januari en februari | Kale struik in winterrust | Snoeien op een vorstvrije dag, winterhoutstek nemen |
| Maart | Knoppen zwellen | Laatste snoei, compost geven, planten |
| April | Blad loopt uit | Planten tot eind april, mulchlaag aanbrengen |
| Mei | Snelle groei van nieuwe scheuten | Op bladluis letten, jonge planten water geven |
| Juni | Begin van de bloei | Bloesem plukken voor siroop, zomerstek nemen |
| Juli | Volle bloei, bessen zetten | Water geven bij droogte, zomerstek nemen |
| Augustus | Bessen kleuren zwart | Water geven bij droogte, op meeldauw letten |
| September | Bessen rijp | Hele trossen oogsten, verwerken tot sap of jam |
| Oktober en november | Bladval | Planten, lichte vormsnoei, vanaf november winterhoutstek |
| December | Winterrust | Planten bij vorstvrij weer, pot beschermen |
Vlier stekken: zo kweekt u er zelf meer
Vlier stekken is eenvoudig, want de plant wortelt snel. Knip in de winter winterhoutstekken van 20 tot 25 cm uit gezonde takken van vorig jaar, met bovenaan en onderaan een knoppenpaar.
Steek de stek voor twee derde in de grond of in een pot met zanderige potgrond, met de knoppen omhoog. Houd de grond vochtig. In het voorjaar lopen de knoppen uit en na een jaar plant u de jonge vlier op zijn vaste plek.
Zwarte vlier stekken kan ook in de zomer: neem een jonge, halfhoutige scheut van 10 tot 15 cm, haal het onderste blad eraf en zet hem onder een plastic zak op een lichte plek uit de felle zon. Stek van beschermde rassen gebruikt u in uw eigen tuin. Meer tips leest u bij vlierbes (vlier) stekken.
- Wanneer vlier stekken met winterhout: november tot en met februari.
- Wanneer vlierbes stekken met zomerstek: juni en juli.
- Zwarte vlier stekken wanneer de grond bevroren is: zet de stekken in potten in een koude kas of schuur.
- Rode vlier stekken: dezelfde methode en dezelfde maanden.
Sambucus Black Lace en andere bekende cultivars van de vlier
Naast de gewone vlier kent Nederland twee verwanten. De rode vlier (Sambucus racemosa) bloeit in april en mei met roomwitte pluimen en draagt in juli felrode bessen. De kruidvlier (Sambucus ebulus) is een vaste plant van 1 tot 2 meter die elke winter bovengronds afsterft.
Van de zwarte vlier zijn veel cultivars bekend. Ter vergelijking een overzicht uit de algemene tuinbouwkennis:
- 'Black Lace': diep ingesneden, donkerpaars blad en roze schermen, 3 tot 4 meter.
- 'Black Beauty': breder blad, glanzend donkerpaars, met roze bloemen.
- 'Black Tower': smal en zuilvormig, donkerrood blad en roze bloei.
- 'Golden Tower': zuilvorm met goudgeel blad en witte bloemen.
- 'Aurea': geelgroen blad, witte bloemen en zwarte bessen.
- 'Haschberg': vruchtvlier met grote trossen bessen voor sap en jam.
- 'Laciniata': groen, fijn ingesneden blad met een luchtig effect.
Problemen en ziekten bij de vlier
De vlier is een sterke plant. In mei en juni zit er vaak zwarte bonenluis op de jonge scheuttoppen. Lieveheersbeestjes, oorwormen en vogels ruimen die meestal binnen een paar weken op; bij een grote plaag spuit u de toppen af met een harde waterstraal.
Donkerbladige rassen krijgen in een droge, warme nazomer soms meeldauw: een wit waas op het blad. Geef genoeg water aan de voet, houd de struik open door goed te snoeien en hark aangetast blad in de herfst op.
Hangen in de zomer plots hele takken slap terwijl de grond vochtig is, dan kan verwelkingsziekte de oorzaak zijn. Knip die takken terug tot in gezond hout en vraag bij twijfel de kweker om raad.
Is de vlier giftig voor mens en dier?
Blad, schors, wortels, onrijpe bessen en de pitten van rauwe bessen bevatten blauwzuurvormende stoffen. Rijpe zwarte bessen gebruikt u daarom alleen gekookt, minstens 10 minuten, en zonder steeltjes en onrijpe bessen. Heeft iemand rauwe bessen of blad gegeten, bel dan de huisarts.
Is de gewone vlier giftig voor paarden? Ja, en ook voor ander vee, honden en katten. Plant de vlier buiten de wei en buiten bereik van de afrastering, en ruim snoeiafval direct op. Bel bij klachten meteen de dierenarts.
De kruidvlier is giftiger dan de zwarte vlier. Zo kunt u hem herkennen:
- Kruidachtige stengels zonder houtige stam, die in de winter afsterven.
- Bloei in juli en augustus, met rechtopstaande schermen bessen.
- Bij de zwarte vlier hangen de rijpe trossen juist naar beneden.
- Een sterke, onaangename geur van blad en bloemen.
- Groeit vaak in grote groepen via wortelstokken. Meer uitleg: is vlierbes (vlier) giftig?
De vlier combineren in de tuin
Onder en naast een vlier gedijen planten die van dezelfde voedzame, vochtige grond houden. Denk aan ooievaarsbek, vrouwenmantel, astilbe, hosta en varens in de halfschaduw onder de struik.
Naast Black Lace en Black Tower komen lichte kleuren sterk uit: witte hortensia, roze anemonen, zilverblad en siergrassen. Golden Tower staat mooi naast paarse salie, kattenkruid en donkerbladige heuchera.
In een natuurlijke tuin combineert u de vlier met hazelaar, meidoorn en wilde rozen. Zo heeft u van voorjaar tot winter voedsel en schuilplek voor vogels.
Vlierbes kopen bij de kweker in Dreumel
Plant2Go is een familiebedrijf en kwekerij in Dreumel, in het Land van Maas en Waal. U koopt hier jonge tuinplanten tegen een scherpe prijs. De vlierbes gaat de deur uit als pakket jonge planten met Black Tower, Black Lace en Golden Tower; jonge planten slaan snel aan en groeien in een paar jaar uit tot volle struiken.
We verzenden door heel Nederland en België, binnen 8 dagen in huis en vanaf 125 euro gratis. Een plantenpaspoort is inbegrepen en wie meer van dezelfde plant bestelt, krijgt vanzelf volumekorting. Lees meer over verzending en garantie.
Twijfelt u over de plek of de combinatie? Vraag via WhatsApp of telefoon persoonlijk advies aan de kweker. Woont u binnen ongeveer 15 km van Dreumel, dan komt de kweker een keer langs om mee te denken. Een bezoek aan de kwekerij is op afspraak.
Vragen over vlierbes
Vlier of vlierbes planten doet u van oktober tot en met april.
De standplaats van de vlier, ook van de zwarte vlier, is zon of halfschaduw op voedzame, vochthoudende grond.
Een vlierbes in pot vraagt een grote kuip en regelmatig water.
Een vlier, ook de gewone vlier, bereikt een hoogte van 3 tot 5 meter.
Rauwe vlierbessen, blad, schors en pitten zijn giftig en geven bij opeten maag- en darmklachten. Gekookt zijn de rijpe bessen eetbaar; van de bloesem maakt u siroop.
Snoei tussen eind januari en half maart op een vorstvrije dag. Haal elk jaar een derde van de oudste takken vlak bij de grond weg en kort te lange takken in tot net boven een knop. Zo blijft de struik open en bloeit hij volop op het jongere hout.
Wacht bij vorst onder min 5 graden met snoeien, want bevroren hout splijt makkelijk. Na een lichte nachtvorst snoeit u halverwege de dag, als het hout ontdooid is.
Ja, na de oogst in oktober haalt u dode, gebroken en kruisende takken weg. Bewaar de grote snoeibeurt voor februari of maart, dan loopt de plant direct daarna krachtig uit.
Een vlier groeit uit tot 3 tot 5 meter. Zet de struik om de twee à drie jaar in februari terug tot 50 cm. Zo houdt u in een kleine tuin een vlier van ongeveer 2 meter.
De vlierbes bloeit in juni en juli, zo'n drie tot vier weken lang. De schermen gaan na elkaar open, zodat er steeds verse bloemen zijn. Pluk bloesem voor siroop op een droge, zonnige ochtend.
De bessen zijn rijp van eind augustus tot eind september. Pluk een tros als alle bessen glanzend zwart zijn en de tros naar beneden hangt. Groene en rode bessen laat u hangen, want onrijpe bessen zijn giftig.
De kruidvlier is de giftigste vlier in Nederland. Hij heeft kruidachtige stengels die elke winter afsterven, rechtopstaande schermen met bessen en een sterke, onaangename geur. De zwarte vlier is een houtige struik met hangende bessentrossen.
Ja, blad, schors, jonge twijgen en onrijpe bessen zijn giftig voor paarden. Plant een vlier op ruime afstand van wei en afrastering en ruim snoeiafval direct op. Ziet u koliek, onrust, speekselen of benauwdheid, bel dan meteen de dierenarts.
Rauwe bessen van de rode vlier zijn giftig, vooral de pitten. Gebruik voor sap en jam de rijpe, gekookte bessen van de zwarte vlier en laat de rode bessen voor de vogels. Bel bij inslikken door een kind de huisarts, bij een dier de dierenarts.
Een winterhoutstek maakt wortels zodra de knoppen in april uitlopen. Een zomerstek wortelt in 3 tot 5 weken. Na een jaar plant u de stek op zijn vaste plek in de tuin.
Een vlier groeit het mooist in een losse, natuurlijke haag. Knip hem een keer per jaar in februari of maart, dan bloeit hij in juni op de gespaarde takken. Wie in de zomer knipt, knipt de bloemen en bessen weg.
Ja, Black Lace wordt 3 tot 4 meter en is goed terug te snoeien. Zet hem om het jaar in februari terug tot 50 cm, dan blijft hij rond de 2 meter met extra groot, donker blad. Een kuip van minstens 50 liter is ook geschikt.
Pluk volledig geopende schermen op een droge ochtend en schud insecten eraf. Laat de bloemetjes een nacht trekken in suikerwater met citroen en zeef daarna goed voor siroop. Gebruik alleen de bloemetjes, want de groene stelen bevatten dezelfde stoffen als het blad.
