Kiwibes

Waarom een kiwibes in uw tuin

Een kiwibes geeft u eigen fruit op een plek waar nu een kale schutting of pergola staat. De plant vormt in een paar jaar een dichte groene wand met frisgroen, glanzend blad.

De bessen zijn zo groot als een druif, 2 tot 3 cm, en rijk aan vitamine C. U plukt ze in september en oktober en eet ze zo van de rank, in de yoghurt of als snack voor de kinderen.

Kiwibes is de Nederlandse naam voor Actinidia arguta, een sterke klimmer uit Noordoost-Azië. De kiwibes hoogte ligt rond 3 tot 5 meter, zodat de plant een hele gevel of pergola kan aankleden.

Kiwibes Issai: de zelfbestuivende kiwi voor kleine tuinen

De meeste kiwibessen zijn tweehuizig: u heeft dan een vrouwelijke en een mannelijke plant nodig voor vruchten. Actinidia arguta Issai draagt tweeslachtige bloemen en is een zelfbestuivende kiwi, dus u oogst met één plant.

Wilt u grotere bessen en vollere trossen, zet dan een mannelijke Actinidia arguta binnen 10 meter. Bijen en hommels brengen het stuifmeel over en de opbrengst stijgt merkbaar.

Issai draagt vroeg, vaak al in het tweede of derde jaar na het planten. De groei is rustiger dan bij andere kiwibessen, waardoor een rek van 2 tot 3 meter breed volstaat.

Kiwibes standplaats en grond

Kies een plek in de zon of halfschaduw, beschut tegen koude oostenwind. Een zuid of westmuur, een schutting of een pergola bij het terras werkt goed: de warmte laat de bessen zoeter rijpen.

De grond is voedzaam, humusrijk en goed doorlatend, met een pH tussen 5,5 en 6,5. Op zware klei mengt u compost en wat grof zand door de bovenste 40 cm, zodat regenwater vlot wegzakt.

Waar plant u een kiwibes het liefst? Dicht bij huis of langs het pad, waar u de bloemen ruikt en de bessen makkelijk plukt. Een plek met ochtendzon en middagzon geeft de beste oogst.

Kiwibes planten: wanneer en hoe

Kiwibes planten wanneer de grond opwarmt, geeft de plant een heel seizoen om te wortelen voor de eerste winter. Volg deze stappen:

• Graaf een plantgat van 50 cm breed en 40 cm diep.
• Meng de uitgegraven grond met een derde compost of bladaarde.
• Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond stevig aan.
• Plaats direct een stok of draad van de voet naar de klimsteun.
• Geef 10 liter water en leg 5 cm mulch van bladcompost of houtsnippers rond de voet.

Plantafstand en leiden langs schutting of pergola

Reken op 1 plant per 2 tot 3 meter klimsteun. Langs een schutting van 6 meter zet u dus 2 of 3 planten. Een uitgebreide uitleg vindt u bij kiwibes planten.

Een kiwibes slingert om zijn steun en zoekt houvast. Span horizontale draden op 40 tot 50 cm boven elkaar, of gebruik een stevig rek of een pergola. Een volwassen plant met vruchten is zwaar, dus kies degelijke palen.

Leid in het eerste jaar één sterke scheut recht omhoog als stam. Daarna kiest u op elke draad twee zijtakken en bindt u die links en rechts horizontaal vast. Uit deze armen groeien elk jaar de vruchtdragende twijgen.

Langs een schutting vormt de kiwibes een groene haag van 2 tot 3 meter hoog. In de border zet u hem tegen een obelisk of paal van 2,5 meter: zo krijgt u een groene zuil met vruchten.

Kiwibes snoeien: wanneer en hoe

Kiwibes snoeien doet u twee keer per jaar. De hoofdsnoei valt in de winterrust, van december tot half februari. De sapstroom komt vroeg op gang, dus snoei op tijd: later knippen laat de plant bloeden.

In de winter knipt u twijgen die vrucht gedragen hebben terug tot 2 of 3 knoppen boven de arm. Takken ouder dan 3 jaar vervangt u door een jonge scheut. Haal ook dood hout en kruisende takken weg.

In juni en juli volgt de zomersnoei. U kort vruchtscheuten in tot 4 tot 6 bladeren voorbij de laatste vrucht en lange scheuten zonder bloemen tot 5 bladeren. Zo valt er meer zon op de bessen.

Alle stappen op een rij leest u bij kiwibes snoeien.

Verzorging door het jaar: water, voeding en winter

Kiwibes wortelt ondiep en houdt van een gelijkmatig vochtige bodem. Geef in droge zomerweken 1 tot 2 keer per week 10 tot 20 liter water per plant. Een laag mulch houdt het vocht vast.

Bemest in maart met een schep compost of gedroogde koemest rond de voet. Een organische fruitmest in mei geeft extra kracht. Houd stikstof matig, want veel stikstof geeft vooral blad.

Het hout is winterhard tot ver onder 20 graden vorst. Het jonge blad en de bloemknoppen in april en mei zijn gevoeliger: leg bij nachtvorst een vlies over de scheuten.

Kiwibes in pot kweken

Een kiwibes in pot kweken kan goed op balkon of terras. Voor kiwibes planten in pot kiest u een stevige kuip met afvoergaten, een laag hydrokorrels onderin en potgrond voor fruit gemengd met compost.

Plaats een rek of obelisk direct in of achter de pot. In pot blijft de plant compacter en houdt u hem met de snoei op de hoogte van het rek.

Een pot droogt sneller uit: geef bij warm weer dagelijks water en voed van april tot juli elke 3 weken met vloeibare fruitmest. Zet de pot in de winter tegen een muur en wikkel hem in jute, zodat de wortels warm blijven.

Soorten en cultivars van de kiwibes

Binnen het geslacht Actinidia zijn drie fruitsoorten bekend. Actinidia deliciosa is de grote, behaarde kiwi en vraagt een warme plek. Actinidia arguta, de kiwibes, en Actinidia kolomikta hebben kleine, gladde vruchten en zijn veel winterharder.

Dit overzicht helpt u bij het vergelijken van bekende rassen:

• 'Issai': zelfbestuivend, compact en vroeg vruchtdragend.
• 'Weiki': vrouwelijke kiwibes met veel kleine, zoete bessen, vraagt een mannelijke plant.
• 'Ken's Red': vrouwelijke cultivar met roodpaarse bessen.
• 'Jumbo': vrouwelijke cultivar met langwerpige, grotere bessen.
• Actinidia kolomikta: sierlijke klimmer met wit en roze getekend blad.

Problemen, ziekten en giftigheid

Kiwibes is een sterke plant met weinig ziekten. Wortelrot ontstaat op grond die nat blijft; een doorlatende bodem houdt de wortels gezond.

Katten worden aangetrokken door de geur van jonge stengels en knagen of rollen ertegen. Een cilinder van gaas van 60 cm hoog rond de voet beschermt de plant in de eerste jaren.

De bessen zijn eetbaar en worden met schil gegeten. Kiwi bevat het enzym actinidine, dat bij gevoelige mensen jeuk in mond of keel kan geven. Bent u allergisch voor kiwi, wees dan voorzichtig en bel bij klachten een arts.

Voor honden, katten en andere huisdieren zijn de gegevens beperkt. Houd grote hoeveelheden blad en bessen buiten bereik en bel bij braken, diarree of ongewoon gedrag direct uw dierenarts.

Kiwibes combineren in de tuin

Op een pergola past de kiwibes mooi naast een druif of klimroos: samen geven ze schaduw en fruit van zomer tot herfst. Houd 2 meter tussen de kiwibes en andere sterke klimmers, zodat elke plant ruimte heeft.

Aan de voet zet u laagblijvende planten met ondiepe wortels, zoals bosaardbei, lievevrouwebedstro of ooievaarsbek. Ze houden de grond koel en vochtig.

Maakt u een fruithoek, combineer de kiwibes dan met blauwe bes: beide houden van licht zure, humusrijke grond.

Kiwibes kopen bij de kweker in Dreumel

Kiwibes kopen doet u bij Plant2Go rechtstreeks van de kwekerij in Dreumel, in het Land van Maas en Waal. Als familiebedrijf verkopen wij jonge tuinplanten tegen een scherpe prijs.

Jonge planten slaan vlot aan en wennen snel aan uw grond. Bestelt u meer planten van dezelfde soort, bijvoorbeeld voor een lange schutting, dan krijgt u vanzelf volumekorting. U bestelt de kiwibes Issai direct online.

Wij versturen per pakket door heel Nederland en België, binnen 8 dagen bij u thuis en met plantenpaspoort. Boven een vast bestelbedrag is de verzending gratis; alles daarover leest u bij verzending en garantie.

Twijfelt u over de plek of het aantal? Stuur een foto via WhatsApp of bel de kweker voor persoonlijk advies. Binnen ongeveer 15 km van Dreumel komt de kweker een keer langs, en de kwekerij bezoekt u op afspraak.