Kiwibes (kiwibessen) verzorging: bloeitijd, winterhard en hoogte
De verzorging van kiwibes (kiwibessen) in het kort: bloeitijd, winterhardheid, hoogte, water, voeding en ziektes.
Is kiwibes winterhard?
De kiwibes is winterhard tot ver onder 20 graden vorst. Jonge scheuten beschermt u in het voorjaar tegen nachtvorst.
Hoogte en groeisnelheid van kiwibes
Een kiwibes klimt tot een hoogte van 3 tot 5 meter.
Kiwibes water geven en bemesten
Kiwibes bemesten doet u in maart en mei. Geef in de zomer regelmatig water; bruine bladeren wijzen op droogte.
Wanneer is de kiwibes rijp en wanneer komen de vruchten?
'Issai' is zelfbestuivend en geeft vanaf het tweede of derde jaar vruchten. De kiwibessen zijn rijp in september en oktober.
Bloeitijd van kiwibes: wat u in mei en juni ziet
De kiwibes bloeit van eind mei tot half juni. De bloemen zijn wit tot crèmekleurig, ongeveer 2 cm groot en geuren licht zoet. Ze hangen onder het blad aan de scheuten van dit jaar, dus kijk goed tussen het loof.
Uit elke bestoven bloem groeit een vrucht van 2 tot 3 cm. 'Issai' bestuift zichzelf. Een mannelijke kiwibes binnen 10 meter en insecten in de tuin zorgen voor een ruimere oogst. Plant daarom bloeiende kruiden of vaste planten in de buurt voor bijen en hommels.
Bloemen verschijnen aan scheuten die uit hout van vorig jaar groeien. Wie in de winter te veel van dat hout wegknipt, krijgt minder bloei. Lees in de gids over kiwibes snoeien welke scheuten u laat staan.
Verzorgingskalender kiwibes per maand
Met deze kalender ziet u in een oogopslag wat er per periode te doen is. Houd de maanden aan: een kiwibes reageert sterk op het moment van snoeien en voeden.
| Maand | Taak | Waar u op let |
|---|---|---|
| december tot februari | Wintersnoei | Snoei bij droog weer zonder strenge vorst |
| maart | Eerste bemesting en compost | Laag compost van 2 tot 3 cm rond de voet |
| april en mei | Jonge scheuten beschermen | Vliesdoek klaar bij nachtvorst |
| mei | Tweede bemesting | Daarna stopt u met voeden |
| eind mei tot half juni | Bloei | Laat bijen en hommels hun werk doen |
| juni tot augustus | Zomersnoei en water geven | Ranken vastzetten aan de klimsteun |
| september en oktober | Oogsten | Plukken als de vruchten zacht aanvoelen |
| november | Mulch aanvullen | Bladafval van gezonde planten mag blijven liggen |
Winterhard kiwibes: jonge scheuten beschermen tegen nachtvorst
Het hout van de kiwibes doorstaat strenge winters. De gevoelige momenten liggen in april en mei, als de nieuwe scheuten en bloemknoppen uitlopen. Een nacht met 2 graden vorst kleurt jonge blaadjes dan zwart.
Een plek buiten een koude kom in de tuin helpt al veel. Bij nachtvorst in het voorjaar werkt u zo:
- Volg vanaf begin april het weerbericht voor de nacht.
- Leg bij voorspelde vorst rond 17.00 uur een vliesdoek over de uitgelopen scheuten.
- Zet het doek vast met wasknijpers of touw aan de klimsteun, zodat het blijft liggen bij wind.
- Haal het doek de volgende ochtend weg zodra het boven nul is.
- Is er toch schade? Knip de zwarte scheuten pas na half mei terug tot gezond blad. De plant maakt binnen enkele weken nieuwe scheuten uit slapende knoppen.
Kiwibes water geven en mulchen, stap voor stap
Een kiwibes wortelt ondiep en breed. Daardoor droogt de grond rond de plant in de zomer snel uit. Tegelijk wil de plant een doorlatende bodem, want staand water laat de wortels rotten.
Zo houdt u de grond gelijkmatig vochtig van juni tot september:
- Voel met uw vinger 5 cm diep in de grond. Is het daar droog, dan geeft u water.
- Geef een jonge plant 10 liter per keer, een volwassen plant 15 tot 20 liter.
- Giet langzaam rond de voet, zodat het water de diepte in trekt.
- Herhaal dit bij droog weer een tot twee keer per week.
- Leg daarna een mulchlaag van 5 cm houtsnippers of compost tot op 10 cm van de stam.
Bemesten: welke voeding en hoeveel
Een kiwibes is gevoelig voor zouten in de bodem. Kies daarom een organische mest of goed verteerde compost. Strooi in maart en in mei de hoeveelheid die op de verpakking staat, verdeeld over de hele wortelzone, tot ongeveer 1 meter rond de stam.
Na mei stopt u met voeden. Late stikstof geeft lange, zachte scheuten die in het najaar onvoldoende afharden. Gele bladeren met groene nerven wijzen vaak op een te kalkrijke grond; een bodemverbeteraar met wat turfvrije potgrond voor zuurminnende planten brengt de grond weer in balans.
Hoogte van kiwibes in de hand houden
Een kiwibes klimt 3 tot 5 meter en groeit in een goed jaar 2 meter of meer. Zonder leiding vormt de plant een warboel van ranken. Een stevige pergola, draadconstructie of rekwerk met draden op 40 tot 50 cm afstand houdt de groei overzichtelijk. Meer ideeën vindt u bij klimplanten.
De wintersnoei doet u in december, januari of februari. Vanaf maart komt de sapstroom op gang en gaat een snoeiwond bloeden. Zo pakt u het aan:
- Pak een scherpe snoeischaar en voor dikke takken een takkenschaar, schoongemaakt met alcohol.
- Knip dood, beschadigd en kruisend hout weg.
- Kort de zijtakken die vorig jaar vrucht droegen in tot 2 of 3 knoppen.
- Laat per meter klimsteun 3 tot 4 gezonde zijtakken staan.
- Bind de hoofdtakken daarna los vast met zacht bindmateriaal.
Ziektes, plagen en signalen in het blad
Een kiwibes is een gezonde plant. De meeste problemen komen voort uit de standplaats of het weer. Met deze tabel herkent u snel wat er speelt.
| Signaal | Oorzaak | Wat u doet |
|---|---|---|
| Zwarte, slappe jonge scheuten in het voorjaar | Nachtvorst | Vliesdoek gebruiken, schade na half mei wegknippen |
| Bruine bladranden in de zomer | Droogte of felle wind | Vaker diep water geven, mulch aanbrengen |
| Gele bladeren met groene nerven | Te kalkrijke grond | Organisch materiaal en compost toevoegen |
| Plant verwelkt bij natte grond | Wortelrot door stilstaand water | Drainage verbeteren, minder water geven |
| Fijne stippels en spinsel onder het blad | Spint bij droge hitte | Blad met water besproeien, natuurlijke vijanden sparen |
| Afgeknaagde scheuten aan de voet | Katten die op de plant afkomen | Gaas van 60 cm hoog rond de jonge stam |
Oogsten en bewaren van kiwibessen
De vruchten rijpen in september en oktober. Rijpe kiwibessen voelen zacht aan, krijgen een iets diepere kleur en smaken zoet. U eet ze met schil en al.
Wilt u de oogst spreiden, pluk dan een deel van de bessen als ze nog stevig zijn. In een schaal bij kamertemperatuur worden ze binnen enkele dagen zacht. In de koelkast bewaart u stevig geplukte bessen 3 tot 6 weken.
Na de oogst valt het blad af en gaat de plant in rust. Wilt u meer planten langs de klimsteun, bekijk dan hoe u kiwibes stekken kunt.
Veelgestelde vragen
Een kiwibes bloeit van eind mei tot half juni. De witte, licht geurende bloemen hangen onder het blad. Na de bloei zet de plant vruchten die in september en oktober rijp zijn.
Een jonge plant draagt vanaf het tweede of derde jaar. Te zware wintersnoei, nachtvorst op de bloemknoppen en weinig bestuivers verlagen de oogst. Een mannelijke plant in de buurt en meer bloeiende planten voor bijen geven vaak een ruimere opbrengst.
Een kiwibes groeit het best in de volle grond. In een pot van minstens 40 liter met een klimrek lukt het ook, met vaker water in de zomer. Zet de pot in de winter tegen de gevel en omwikkel hem met jute of noppenfolie om de kluit te beschermen.
Snoei in december, januari of februari. Vanaf maart bloedt de plant sterk uit snoeiwonden. In de zomer kort u alleen lange ranken in tot 4 tot 6 bladeren voorbij de laatste vrucht.
Een plek in zon tot halfschaduw is ideaal. Met minstens 6 uur zon per dag rijpen de vruchten zoeter. Kies een beschutte plek uit de wind, zodat jonge scheuten heel blijven.
Plant in het voorjaar of in het najaar, als de grond vorstvrij en vochtig is. Houd 2 tot 3 meter klimsteun per plant aan. De gids kiwibes planten beschrijft de stappen.
De vruchten zijn bedoeld voor menselijke consumptie. Over de werking van blad en vrucht bij honden en katten is weinig zeker bekend. Bij twijfel of klachten belt u uw dierenarts.
De kweker van Plant2Go in Dreumel denkt via WhatsApp of telefoon met u mee. Woont u binnen ongeveer 15 km, dan komt de kweker een keer langs; zie persoonlijk advies. Een nieuwe plant vindt u bij kiwibes kopen.
Kiwibes rechtstreeks van de kweker
Jonge, gezonde planten voor een scherpe prijs. Binnen 8 dagen in huis.
Koop kiwibes